Χάρτης κινδύνων στις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού

1. Απόφαση υπό εξέταση

Το επιχειρησιακό πλαίσιο αξιολογεί εάν μια αλυσίδα εφοδιασμού Αφρικής-ΕΕ είναι αξιοποιήσιμη, χρηματοδοτήσιμη και υπερασπίσιμη. Η φυσική διαθεσιμότητα ενός ορυκτού δεν αποδεικνύει ότι ο πωλητής έχει τίτλο επ’ αυτού, ότι η προέλευση είναι νόμιμη, ότι η ποιότητα είναι σύμφωνη ή ότι το εμπόρευμα μπορεί να διέλθει από σύνορα, τράπεζες και ασφαλιστές χωρίς διακοπές.

Η ανάλυση εφαρμόζεται σε βιομηχανικούς φορείς, επενδυτές, τράπεζες, εμπορικούς οίκους και θεσμούς που πρέπει να μειώσουν την εξάρτηση, τη συγκέντρωση και την αδιαφάνεια των αλυσίδων εφοδιασμού.

2. Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Ο κανονισμός ΕΕ 2024/1252 για τις κρίσιμες πρώτες ύλες θέτει σημεία αναφοράς για το 2030: τουλάχιστον 10% της ετήσιας κατανάλωσης της Ένωσης από εγχώρια εξόρυξη, 40% από εγχώρια μεταποίηση, 25% από ανακύκλωση και όχι περισσότερο από 65% της ετήσιας κατανάλωσης κάθε στρατηγικής πρώτης ύλης, σε σχετικό στάδιο μεταποίησης, από μία μόνο τρίτη χώρα.

Τα σημεία αναφοράς αυτά δεν αποτελούν στόχους μεμονωμένης επιχείρησης, αλλά υποδεικνύουν την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής. Για τον αγοραστή καθίστανται σημαντικές η γεωγραφική διαφοροποίηση, η ικανότητα μεταποίησης, η ανακυκλωσιμότητα και η απόδειξη προέλευσης.

3. Αλυσίδα κυριότητας και προέλευσης

Η δέουσα επιμέλεια πρέπει να ανασυνθέτει τη διαδρομή του εμπορεύματος από το μεταλλευτικό δικαίωμα έως το παραδοθέν προϊόν. Κάθε στάδιο πρέπει να διαθέτει έγγραφο, υπεύθυνο μέρος και έλεγχο.

1. άδεια έρευνας ή εξόρυξης, κάτοχος, διάρκεια, περιοχή και συμμόρφωση με το τοπικό δίκαιο·
2. δικαίωμα του πωλητή να διαθέσει το εμπόρευμα και απουσία ενεχύρων, διεκδικήσεων ή διπλών πωλήσεων·
3. παραγόμενοι και αγοραζόμενοι όγκοι, συμφωνημένοι με τη δυναμικότητα του ορυχείου και τα μητρώα μεταφοράς·
4. μεταποίηση, ανάμιξη, αποθήκευση και πιθανές επιμολύνσεις προέλευσης·
5. καταχωρισμένος εξαγωγέας, άδειες, δικαιώματα εκμετάλλευσης, φόροι και τελωνειακά έγγραφα·
6. μεταβιβάσεις κυριότητας κατά μήκος της αλυσίδας και πραγματικοί δικαιούχοι των εμπλεκόμενων εταιρειών·
7. εισαγωγέας ΕΕ, τελωνειακή κατάταξη, υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας και βιομηχανικός προορισμός.

4. Ποιότητα, ποσότητα και επιθεώρηση

Η ανάλυση περιεκτικότητας και η επιθεώρηση δεν είναι τυπικές διαδικασίες. Πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να προλαμβάνουν διαφορές ως προς περιεκτικότητα, υγρασία, προσμείξεις, βάρος και δειγματοληψία.

• συμβατική προδιαγραφή, ανοχές, ποινές, απόρριψη και τιμή αναπροσαρμογής·
• πρωτόκολλο αντιπροσωπευτικής δειγματοληψίας, σφράγιση, φύλαξη και αντιδείγμα·
• ανεξάρτητο εργαστήριο, αναλυτική μέθοδος και διαδικασία σε περίπτωση αποκλινόντων αποτελεσμάτων·
• ζύγιση στην προέλευση, στο λιμάνι και στον προορισμό με κανόνες υπεροχής·
• ραδιολογικός, περιβαλλοντικός ή έλεγχος επικίνδυνων ουσιών όπου απαιτείται·
• ασφάλιση συμβατή με την αξία, τη διαδρομή, τον κίνδυνο κλοπής και τον τρόπο μεταφοράς.

5. Ακεραιότητα, κυρώσεις και δικαιώματα

Ο έλεγχος πρέπει να καλύπτει εταιρείες, πρόσωπα, πλοίο, τράπεζα, ασφαλιστή, διαμεσολαβητές, χώρα προέλευσης, χώρες διαμετακόμισης και τελικό χρήστη. Η απουσία ενός ονόματος από έναν κατάλογο δεν ολοκληρώνει τον έλεγχο.

• πραγματικός δικαιούχος και πιθανοί αχυράνθρωποι·
• πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα και σχέσεις με αδειοδοτούσες αρχές·
• κυρώσεις της ΕΕ, του ΟΗΕ και άλλες εφαρμοστέες ρυθμίσεις για τα μέρη και τις εμπλεκόμενες τράπεζες·
• κίνδυνοι διαφθοράς, πληρωμές διευκόλυνσης, προμήθειες και συμβουλευτικές υπηρεσίες χωρίς πραγματική ουσία·
• ένοπλες συγκρούσεις, ασφάλεια, παιδική ή καταναγκαστική εργασία, περιβαλλοντικές παραβάσεις και δικαιώματα κοινοτήτων·
• υποχρεώσεις του κανονισμού της ΕΕ για ορυκτά από περιοχές συγκρούσεων όσον αφορά κασσίτερο, ταντάλιο, βολφράμιο και χρυσό, όπου εφαρμόζονται·
• συνέπεια με την καθοδήγηση του ΟΟΣΑ για υπεύθυνες αλυσίδες εφοδιασμού.

6. Εφοδιαστική και συνέχεια

Ο κίνδυνος αλυσίδας εφοδιασμού συχνά συγκεντρώνεται μετά την αγορά: οδική ή σιδηροδρομική μεταφορά, σύνορα, λιμένας, διαθεσιμότητα εμπορευματοκιβωτίου ή πλοίου, μεταφόρτωση, ασφάλιση και συγκέντρωση σε μία μόνο υποδομή.

7. Πληρωμή, χρηματοδότηση και έλεγχος εμπορεύματος

• πληρωμή συνδεδεμένη με έγγραφα που αποδεικνύουν τίτλο, προέλευση, ποιότητα, ποσότητα και αποστολή·
• δεσμευμένος λογαριασμός ή μηχανισμός αποδέσμευσης όταν το απαιτεί η αλυσίδα ελέγχου·
• απαγόρευση πληρωμής προς μη συνδεδεμένους τρίτους και ενισχυμένος έλεγχος αλλαγών τραπεζικών στοιχείων·
• εγγυήσεις επιστροφής ή καλής εκτέλεσης που εκδίδονται από αποδεκτούς φορείς·
• χρηματοδότηση συνεπής με τη μεταβίβαση κυριότητας και τη δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης επί του εμπορεύματος·
• αξιολόγηση ασφάλισης πιστωτικού και πολιτικού κινδύνου πριν από τη δέσμευση·
• δικαίωμα αναστολής σε περίπτωση απώλειας ιχνηλασιμότητας, άδειας, κάλυψης ή συμμόρφωσης.

Δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης

• αιφνίδιες μεταβολές ιδιοκτησίας, διοίκησης, τράπεζας ή χώρας πληρωμής·
• προσφερόμενοι όγκοι ασύμβατοι με τη μεταλλευτική δυναμικότητα ή τα εφοδιαστικά δεδομένα·
• ανεξήγητες εκπτώσεις έναντι της αγοράς ή αίτημα δυσανάλογης προκαταβολής·
• αλλαγή λιμένα, πλοίου, προέλευσης ή εξαγωγέα μετά την υπογραφή·
• καθυστέρηση στην ανανέωση αδειών, διαφορές με κοινότητες ή αναστολή δραστηριότητας·
• έγγραφα με ασυνεπείς αριθμούς, ημερομηνίες, βάρη ή περιγραφές·
• αδυναμία πρόσβασης στην εγκατάσταση, στο εργαστήριο ή στα ουσιώδη μητρώα·
• άρνηση παροχής πληροφοριών για τον πραγματικό δικαιούχο ή τους διαμεσολαβητές.

Παράδειγμα εφαρμογής: προμήθεια κρίσιμου υλικού

Ένας ευρωπαίος αγοραστής αξιολογεί πολυετή σύμβαση με αφρικανό παραγωγό. Πριν από την υπογραφή ανασυντίθενται ο μεταλλευτικός τίτλος, ο πραγματικός δικαιούχος, η προέλευση των παρτίδων, η παραγωγική δυναμικότητα, οι μεταποιήσεις, τα δικαιώματα εξαγωγής, ο εφοδιαστικός διάδρομος, η τράπεζα και ο τελικός παραλήπτης.

Δημοσιοποιούμενοι έλεγχοι

• συμφωνία μεταξύ δηλωμένων αποθεμάτων, ιστορικής παραγωγής και συμβατικών όγκων·
• δειγματοληψία, ανεξάρτητο εργαστήριο, ανοχές και συνέπειες ανάλυσης εκτός προδιαγραφών·
• αλυσίδα φύλαξης, διαχωρισμός, έγγραφα προέλευσης και έλεγχος ενδιάμεσων φορέων·
• έλεγχος κυρώσεων, καταπολέμησης διαφθοράς, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επιπτώσεων στις κοινότητες·
• εναλλακτικές διαδρομές, ασφάλιση, αποθέματα και δικαίωμα αναστολής·
• πληρωμή υπό την προϋπόθεση επαληθεύσιμων αποδείξεων τίτλου, ποιότητας, ποσότητας και αποστολής.

Απόφαση

Δεν προχωρούμε εάν η οικονομική λογική της συναλλαγής εξαρτάται από τίτλους, όγκους, χρόνους ή εγκρίσεις που ο αντισυμβαλλόμενος δεν επιτρέπει να επαληθευθούν ανεξάρτητα.

Ενδεικτικός οδικός χάρτης

Οριοθέτηση της εντολής, επαλήθευση ουσιωδών πληροφοριών, αξιολόγηση αντισυμβαλλομένων και δομής συναλλαγής, απόφαση και υποστήριξη υλοποίησης. Η αλληλουχία, οι αρμοδιότητες και το χρονοδιάγραμμα καθορίζονται ανάλογα με το πεδίο που συμφωνείται με τον εντολέα.

8. Προϋποθέσεις που επιβάλλουν μη προχώρηση

Οι προκαταρκτικοί έλεγχοι αποσκοπούν στη διαπίστωση του κατά πόσον υπάρχουν επαρκείς προϋποθέσεις για συνέχιση της συναλλαγής. Εάν προκύψει κάποια από τις ακόλουθες περιστάσεις, η αξιολόγηση αναστέλλεται έως την πλήρη αποσαφήνιση του ζητήματος. Εάν η περίσταση δεν μπορεί να επιλυθεί ή να μετριαστεί επαρκώς, η Sentinel συνιστά να μην προχωρήσει η συναλλαγή.

• μεταλλευτικός τίτλος, κυριότητα εμπορεύματος ή δικαίωμα εξαγωγής που δεν μπορούν να επαληθευθούν·
• διακοπείσα ή τεκμηριωτικά ασυνεπής προέλευση, παρτίδα ή αλυσίδα φύλαξης·
• μη ταυτοποιημένος πραγματικός δικαιούχος, διαμεσολαβητές, πλοίο, τράπεζα ή τελικός παραλήπτης·
• κίνδυνος κυρώσεων, σύγκρουσης, διαφθοράς ή παραβίασης δικαιωμάτων που δεν μπορεί να μετριαστεί·
• ανάλυση χωρίς ελεγχόμενη δειγματοληψία ή ανεξάρτητο εργαστήριο·
• πληρωμή που ζητείται πριν από την απόδειξη τίτλου, ποιότητας, ποσότητας και εγκρίσεων·
• απουσία ασφάλισης ή αδυναμία χρηματοδότησης του εμπορεύματος με βιώσιμους όρους·
• εξάρτηση από έναν μόνο διάδρομο χωρίς απόθεμα, εναλλακτική ή συμβατικό δικαίωμα αναστολής·
• οικονομική βιωσιμότητα της συναλλαγής μόνο με παραδοχές για τιμές, αποδόσεις ή χρόνους που δεν έχουν αποδειχθεί.

Μη δημόσιο περιεχόμενο

Αναλυτικοί πίνακες, εξεταζόμενοι φορείς, επιχειρησιακές πηγές, έλεγχοι εγγράφων, συναλλαγματικά σενάρια, δομές πληρωμής, ανασταλτικές προϋποθέσεις και τρόποι διαβούλευσης δεν δημοσιεύονται. Καταρτίζονται αποκλειστικά σε σχέση με συγκεκριμένη ανάγκη και το ειδικό πεδίο της εντολής.